0

Bezlusterkowce - nowe trendy, czy chwilowa moda?

Gdy w grudniu 2007 r. pisałem artykuł Kompakt czy lustrzanka - czyli dylematy na starcie sprawa podziału aparatów fotograficznych na te dwie grupy była stosunkowo łatwa. Można było przyjąć proste kryterium: lustrzanką był każdy aparat posiadający ruchome lustro, wszystkie inne konstrukcje bez względu na swoją wielkość, ilość zaawansowanych funkcji, poważny wygląd, czy też równie poważną cenę należały do grupy kompaktów. Gdy na rynku pojawiły się pierwsze bezlusterkowce sprawa znacznie się skomplikowała, gdyż aparaty te są swego rodzaju mieszanką cech kompaktów i lustrzanek.

 

Aby przyjrzeć się dokładniej nowej konstrukcji przypomnijmy w skrócie najważniejsze cechy lustrzanek i kompaktów. Interesują nas szczególnie te parametry, w których obie konstrukcje się różnią. Te różnice pociągają bowiem za sobą daleko idące konsekwencje w jakości zdjęć, ergonomii danego modelu, a w konsekwencji decydują o zupełnie innym przeznaczeniu kompaktów i lustrzanek.

 

 

Wielkość i waga.


Klasyczna lustrzanka jest z reguły znacznie większa i sporo cięższa od typowego aparatu kompaktowego. Ma także większy i wygodniejszy uchwyt pozwalający trzymać ją jedną ręką, więcej przycisków i pokręteł dedykowanych, które pozwalają na szybką zmianę wybranego parametru bez konieczności przeszukiwania menu ekranowego i często nawet bez konieczności odrywania oka od wizjera.

 

 

 

Typowa lustrzanka

 

 

 

 


Typowy aparat kompaktowy

 

 

 

 

Wielkość matrycy - ogniskowa obiektywu.


Matryce stosowane w kompaktach są znacznie mniejsze od tych montowanych do lustrzanek. Nie chodzi tu oczywiście o ilość milionów punktów światłoczułych znajdujących się na matrycy, lecz o ich fizyczną wielkość. W kompaktach będą to wymiary od ok. 4x5 mm do ok. 6x8 mm. Typowa matryca lustrzanki APSC/DX ma wymiary ok. 16x24 mm, tzw. format 4/3 to ok. 14x18 mm, zaś profesjonalne modele FF osiągają wymiary ok. 24x36 mm. Stosowanie małych matryc w aparatach kompaktowych pociąga za sobą konieczność stosowania obiektywów o bardzo krótkich ogniskowych, co skutkuje m.in. znacznie większą głębią ostrości. Duże zróżnicowanie wielkości stosowanych matryc, to także duże różnice w jakości uzyskiwanego obrazu. Matryce małe, o małej powierzchni pojedynczego elementu mają zawsze gorsze parametry od tych większych.

 

 


Porównanie wielkości matryc

 

 

Metoda podglądu fotografowanej sceny.


We wszystkich lustrzankach obserwujemy fotografowany obiekt na matówce, poprzez wizjer optyczny. W trybie podglądu na żywo mamy dodatkowo możliwość korzystania z ekranu LCD. W kompaktach istnieje wyłącznie ta druga możliwość. Lepsze modele mają także prosty wizjer, który pomimo tego, że tylko w bardzo przybliżony sposób pokrywa się z kadrem jaki zobaczymy na zdjęciu może być ostatnią deską ratunku w pełnym słońcu, gdy na wyświetlaczu LCD po prostu nic nie widać.

 

 

 


Podgląd fotografowanej sceny w lustrzankach

 

 

 


Podgląd fotografowanej sceny w kompaktach

 

 

 

 

Tryby pracy.


W czasie robienia zdjęć lustrzanką możemy wyznaczyć dwa stany aparatu: faza podglądu obrazu i faza rejestracji zdjęcia. W fazie podglądu obrazu wiązka światła przechodząca przez obiektyw odbija się od lustra głównego i tworzy obraz na matówce, czyli szklanym lub plastikowym ekraniku, który obserwujemy przez wizjer. Oznacza to, że matryca lustrzanki przez większość czasu jest wyłączona - włącza się tylko na czas robienia zdjęcia, czyli w fazie rejestracji. W kompaktach jest zupełnie inaczej. Matryca pracuje cały czas, ponieważ używana jest zarówno do podglądu obrazu i wyświetlania na ekranie, jak też jego rejestracji.

 

 

Wymienność obiektywów.


Wszystkie lustrzanki mają wymienne obiektywy. Można więc dopasować każdorazowo ogniskową do naszych potrzeb. Dzięki temu aparat może robić zarówno zdjęcia wymagające zastosowania szerokiego kąta widzenia (np. krajobrazy, ciasna architektura, małe pomieszczenia itd.) jak też obiektywów tele do zdjęć z dużej odległości, czy też obiektywów makro. Klasyczne kompakty mają jeden, niewymienny obiektyw, którego ogniskowa ściśle determinuje możliwe zastosowania.

 

 

System AF.


Przy automatycznym ustawianiu ostrości kompakty korzystają z metody detekcji kontrastu, zaś lustrzanki z detekcji fazy w trybie podstawowym i z detekcji kontrastu w trybie podglądu na żywo. Obie metody różnią się od siebie w istotny sposób. Więcej możesz o tym przeczytać tutaj.

 

 

Lampa błyskowa.


Zarówno kompakty, jak też lustrzanki mają prawie zawsze wbudowane lampy błyskowe. Ich moc jest najczęściej bardzo mała (liczba przewodnia ok. 5-10), ale w trudnych warunkach oświetleniowych mogą oddać nieocenione usługi. Wszystkie lustrzanki i bardziej zaawansowane kompakty mają także sanki do mocowania zewnętrznej lampy błyskowej, która radykalnie poprawia możliwości fotografowania w słabym oświetleniu.

 

 

Spróbujmy teraz zestawić wszystkie omawiane cechy w formie tabelarycznej.

 

 

Cecha

Aparat

Zalety

Wady

Wielkość

Kompakt - małe gabaryty.

Łatwość przechowywania i przenoszenia.

Gorszy uchwyt, konieczność trzymania w dwóch rękach, nadmierna miniaturyzacja, mało miejsca na przyciski i ekran, ukrycie większości funkcji w menu ekranowym.

Lustrzanka - duże gabaryty.

Wygodny uchwyt, duża ilość przycisków i pokręteł do zmiany poszczególnych parametrów

Trudności z przenoszeniem i przechowywaniem.

Ciężar

Kompakt - mały ciężar

Łatwość przechowywania i przenoszenia.

Większa podatność aparatu na poruszenie przy długich czasach

Lustrzanka - duży ciężar.

Większa stabilność aparatu przy zdjęciach z długimi czasami, mniejsza podatność na poruszenie zdjęcia.

Trudność z przenoszeniem i przechowywaniem.

Wielkość matrycy

Kompakt - mała matryca.

 

Mniejsza wrażliwość na światło, gorsze odwzorowanie kolorów, znacznie większe szumy szczególnie na wyższych czułościach ISO.

Lustrzanka - duża matryca.

Większa wrażliwość na światło, lepsze odwzorowanie kolorów, mniejsze szumy, znacznie lepsze zdjęcia w słabym oświetleniu przy dużych czułościach ISO.

 

Fizyczna ogniskowa obiektywu

Kompakt - mała ogniskowa fizyczna obiektywu.

 

Mała ogniskowa fizyczna obiektywu w połączeniu z małą matrycą powoduje znacznie większą głębię ostrości niż w lustrzankach co jest traktowane raczej jako wada (portret), choć w niektórych zastosowaniach może być zaletą (makro).

Lustrzanka - duża ogniskowa fizyczna obiektywu.

Duża ogniskowa fizyczna obiektywu w połączeniu z dużą matrycą daje znacznie mniejszą głębię ostrości niż w kompaktach, co jest najczęściej traktowane jako zaleta (portret), choć w niektórych przypadkach może być wadą (makro).

 

Podgląd fotografowanej sceny

Kompakt - ekran LCD, czasami prymitywny wizjer.

Brak ruchomego lustra, który jako element mechaniczny może być zawodne i podatne na rozregulowanie. Ciche wykonywanie zdjęć.

Słaba widoczność obrazu w jasnym oświetleniu, konieczność odsunięcia aparatu na znaczną odległość od oczu, mała szczegółowość i nienaturalność obserwowanej sceny. Stosowanie wizjera daje tylko bardzo przybliżony podgląd fotografowanej sceny.

Lustrzanka - wizjer optyczny, dodatkowo ekran LCD.

Wierne i naturalne odwzorowanie fotografowanej sceny, na matówce fotograf widzi dokładnie to, co znajdzie się na zdjęciu. Praca w trybie podglądu na żywo traktowana jako alternatywa wyświetla obraz na ekranie LCD dokładnie tak samo jak w kompaktach.

Ruchome lustro jest głośne w działaniu i jako element mechaniczny może być zawodne i podatne na rozregulowanie. Wprowadza także niepożądane drgania aparatu.

Tryby pracy

Kompakt - wspólny tryb podglądu i rejestracji zdjęcia.

 

Ciągła praca matrycy powoduje jej znaczne podgrzewanie, co dodatkowo wpływa na duże szumy. Małe wymiary matrycy dodatkowo utrudniają odprowadzenie ciepła.

Lustrzanka - oddzielne tryby podglądu i rejestracji zdjęcia.

Praca matrycy tylko w fazie rejestracji, oraz jej duże rozmiary wpływają korzystnie na utrzymanie właściwej temperatury co wpływa pozytywnie na poziom szumów.

 

Wymienność obiektywów

Kompakt - jeden, niewymienny obiektyw.

Brak konieczności noszenia i wymiany kilku obiektywów, duża uniwersalność pod warunkiem wyposażenia aparatu w obiektyw o dużym zakresie ogniskowej.

Wbudowany w aparat kompaktowy obiektyw ogranicza jego zastosowanie do określonego celu stosownie do użytej ogniskowej. Walka z tą niedogodnością wymusza poszukiwanie aparatów z obiektywem uniwersalnym (megazoom), który z natury ma gorsze własności optyczne.

Lustrzanka - obiektywy wymienne

Najlepszą jakość wykazują obiektywy stałoogniskowe i o małym zakresie zoom. Aby umożliwić fotografowanie sceny obiektywami o różnej ogniskowej zachowując jednocześnie najwyższą jakość obrazu stosuje się wymienne obiektywy o ściśle dopasowanym zakresie ogniskowej. Jeśli jednak najważniejszą cechą jest uniwersalność można zastosować jeden obiektyw o dużym stopniu zoom (np. 18-270) i wyeliminować konieczność wymiany.

Konieczność noszenia kilku obiektywów, najczęściej o znacznych rozmiarach i ciężarze, kłopotliwa wymiana, chyba że zdecydujemy się na jeden uniwersalny obiektyw o dużym zakresie ogniskowej.

System AF

Kompakt - detekcja kontrastu.

Prosty i tani system, wystarczający do scen statycznych przy dobrym oświetleniu.

System bardzo powolny, szczególnie zawodny w słabym oświetleniu i dla obiektów o małym kontraście. Nie nadaje się do zdjęć dynamicznych.

Lustrzanka - detekcja fazy.

Bardzo precyzyjny i szybki system ustawiania ostrości w każdych warunkach.

Duży stopień komplikacji i wysoka cena.

Wbudowana lampa błyskowa, sanki lampy zewnętrznej

Kompakty

Wbudowana prawie zawsze lampa błyskowa pomimo małej mocy bardzo rozszerza możliwości fotografowania w słabym oświetleniu.

Tylko nieliczne kompakty mają sanki na dodatkową lampę błyskową.

Lustrzanki

Wbudowana prawie zawsze lampa błyskowa pomimo małej mocy bardzo rozszerza możliwości fotografowania w słabym oświetleniu. Sanki do lampy zewnętrznej występujące zawsze radykalnie poprawiają te możliwości.

 

 

 

 

Po tym wprowadzeniu możemy przejść do analizy rozwiązań stosowanych w bezlusterkowcach. Producenci zachwalają je jako konstrukcje łączące w sobie zalety kompaktów i lustrzanek. Czy aby na pewno? A może jest dokładnie odwrotnie? Złośliwi twierdzą, że najnowsze rozwiązania łączą raczej wady kompaktów i lustrzanek. Jak jest naprawdę? Odpowiedź na to pytanie pozostawiam Czytelnikom.

 

Bezlusterkowiec to konstrukcja działająca na zasadzie aparatu kompaktowego, ale z wymienną optyką. Nie ma więc tam ruchomego lustra, podgląd obrazu możliwy jest wyłącznie na ekranie LCD lub przy pomocy wizjera elektronicznego, autofokus działa na zasadzie detekcji kontrastu itd. Jeśli zastosujemy w nim małą matrycę porównywalną ze stosowaną w kompakcie będzie on miał wszystkie cechy aparatu kompaktowego z jedną dodatkową możliwością: wymiany obiektywu na inny. Jeżeli jednak użyjemy matrycy takiej jak w lustrzance cechy nowej konstrukcji upodobnią się w wielu aspektach do lustrzanki.

 

 

Wielkość i waga.


Bezlusterkowce są reklamowane jako aparaty zapewniające jakość lustrzanki i wielkość kompaktu. Jak wygląda to w praktyce? Najczęściej są faktycznie nieco mniejsze od lustrzanek, choć relatywnie duże obiektywy nie pozwalają im skutecznie konkurować pod względem miniaturyzacji z kompaktami. Nie są więc niestety ani tak wygodne i ergonomiczne jak lustrzanki, ani tak małe i łatwe w przenoszeniu  jak kompakty. Bardzo podobnie wygląda temat wagi. Bezlusterkowce plasują się gdzieś w środku między kompaktami i lustrzankami.

 

 

 


Przykład bezlusterkowca

 

 

 

Wielkość matrycy - ogniskowa obiektywu.


W tej kwestii panuje całkowita dowolność. Są modele wyposażone w małe matryce analogiczne do tych stosowanych w kompaktach np. Pentax Q posiada matrycę o wymiarach 6,17x4,55 mm, są także takie jak w typowych lustrzankach APSC: 23,6x15,6 mm, oraz kilka wariantów pośrednich np. Nikon 1 z matrycą 13,2x8,8 mm, czy wszystkie Olympusy i Panasonici z systemem Mikro 4/3 o wymiarach 17,3x13,0 mm. Kupując określony model musimy dokładnie sprawdzić ten parametr, ponieważ on właśnie decyduje o tym czy bezlusterkowiec będzie robił zdjęcia jak kompakt, czy jak lustrzanka. Można powiedzieć, że wielkość matrycy jest kluczem do oczekiwanej jakości zdjęć - im większa matryca, tym lepsza (zbliżona do lustrzanek) jakość zdjęć. Większa matryca wymusza także konieczność zastosowania większego obiektywu, więc taka konstrukcja nie tylko pod względem optycznym ale także wielkości i wagi będzie przypominać raczej lustrzankę niż aparat kompaktowy.

 

 

Metoda podglądu fotografowanej sceny.

 

Tu sprawa jest prosta. Bezlusterkowiec działa dokładnie tak jak każdy kompakt. Obraz wyświetlany jest na ekranie LCD. Niektóre modele mają wizjery elektroniczne. Żaden z bezlusterkowców nie ma wizjera optycznego nie może więc wyświetlić obrazu tej jakości co lustrzanka.

 

 

Tryby pracy.


Również w tym przypadku występuje 100% analogia z aparatem kompaktowym. Matryca jest cały czas włączona, w fazie podglądu generuje obraz wyświetlany przez ekran LCD, w fazie rejestracji przesyła wykonane zdjęcie na kartę pamięci. Wszystkie problemy związane z grzaniem się matryc kompaktów są identyczne w bezlusterkowcach.

 

 

Wymienność obiektywów.


Gdyby bezlusterkowce mogły używać obiektywów stosowanych w lustrzankach tej samej firmy byłby to ich niewątpliwy atut. Niestety prawie wszyscy producenci zdecydowali się na wyposażenie swych konstrukcji w zupełnie nowe systemy mocowań. Efekt jest taki, że do danego bezlusterkowca mamy najczęściej tylko kilka obiektywów. Dokąd system nie rozwinie się szerzej, zastosowanie bezlusterkowców będzie raczej dość ograniczone.

 

 

System AF.


  • W Twoim koszyku
  • Brak produktów
Kontakt ze sklepem

35-232 Rzeszów
ul. Borowa 10A
tel. (17) 779 87 68
tel. kom. 790 526 352
Skype:  accord-foto
GG: 543585
mail: biuro@accord-foto.pl

Pracujemy:
pon.- pt.: 10-17
sob.(dyżur 1 handlowiec): 10-13

Konto bankowe Credit Agricole:
86 1940 1076 3036 3249 0000 0000